Leestafel

Tijdens de BIM Masterclass van KUBUS in Amsterdam kwamen vorige week in een mooie ambiance diverse sprekers aan het woord waaronder BIM-expert Danny Pietersen van Pieters Bouwtechniek. Hij sprak aan de hand van een wandligger van beton over een dilemma waar het bedrijf regelmatig mee worstelt.

Als constructeur benadert Pieters wanden vanuit de constructieve functie en in dat perspectief is de wand in dit voorbeeld één ongedeeld element. Maar naast die constructieve functie heeft die wand natuurlijk ook andere functies zoals in dit geval de ruimtescheidende functie. Aan weerszijden van die wand liggen immers ruimtes en die stellen elk hun eisen aan de ruimtescheidingen. Vanuit die ruimtescheidende functie ontstaan er fictieve delingen in die wand, legde Pietersen uit. Elke geleding van de wand heeft een eigen brandwerendheideis en een eigen akoestische eis.

Tot overmaat van ramp waren de geledingen vanuit de akoestische eisen en de brandwerendheid niet gelijk. Pieters is in dit project gevraagd om de wand op te splitsen naar de eisen voor brandwerendheid. Maar als Pieters dat doet, geeft dat problemen in de software waarin de constructieberekeningen worden gemaakt. Daarin worden de aparte delen dan immers als een losse wand herkend en als zodanig in de berekening opgenomen. Maar het constructieve concept van één doorlopende wandligger gaat dan verloren. En dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn.


Juiste oplossing

De eis voor brandwerendheid van de ruimtescheiding is geen eis aan de constructieve wand. Het is een eis aan de ruimtescheiding. Voor de discussie laat ik even in het midden welke exacte definitie van de brandwerendheid wordt gehanteerd. Bijvoorbeeld: tussen ruimte 1 en ruimte 2 moet 30 minuten brandwerendheid worden gehaald en tussen ruimte 3 en ruimte 4 moet 60 minuten worden gehaald.

De wand van Pieters loopt als één wand door en passeert beide ruimtegrenzen. Vanuit de wens om te kunnen controleren of de brandwerendheid is gehaald, wordt gevraagd om de betonwand te splitsen. Maar dat is niet de juiste oplossing.

  





De juiste oplossing is om de eisen aan de ruimtescheidingen vast te stellen als een eigenschap van de ruimte, en niet als een eigenschap van de wand. De analysesoftware zoals Solibri of Navisworks kan dan checken of de door Pieters gemaakte wand tussen de ruimtes wel of niet de vereiste prestaties levert.


Thermische isolatie

Dan nog een ander punt. In dit voorbeeld is Pieters dus gevraagd om zijn wand op te splitsen om te voldoen aan de eisen voor brandwerendheid. Maar zou het gaan om de eisen aan de thermische isolatiewaarde, dan was die vraag waarschijnlijk niet gesteld. En dat is bijzonder want het fenomeen brandwerendheid is identiek aan thermische isolatie. Die kan immers ook per ruimte verschillen. Bij thermische isolatie-eisen zijn we gewend dat meerdere objecten die prestatie samen leveren. Bij controle op de prestatie worden de eigenschappen van al die objecten bij elkaar opgeteld en vergeleken met de eis die daaraan wordt gesteld. Ik denk niet dat Pieters ooit een vraag heeft gehad of zij de dikte van een betonwand wilden vergroten totdat de vereiste thermische isolatiewaarde werd gehaald. Dat is het probleem van Pieters namelijk niet. En dus geldt dat eigenlijk ook voor de brandwerendheid van de wand.


 










Eisen van bezwijken

Uiteraard moet Pieters controleren of de betonwand voldoet aan de eisen uit het bouwbesluit ten aanzien van bezwijken. Maar dat is een andere controle dan die van de brandwerendheid van de scheiding tussen twee ruimtes. En zelfs dan is de oplossing niet om aparte wanden te modelleren, maar om de zwaarste eis aan een deel van het object toe te passen op het gehele object. De oplossing is dus niet de objecten die als één object worden gemaakt fictief te delen, maar om de controle op de eisen en prestaties slimmer aan te pakken. En dat kan uitstekend.

 

Op 8 november ben ik een van de sprekers tijdens de BIMPraat sessie over een vergelijkbaar onderwerp. De vraag is wie binnen een project waarvoor verantwoordelijk is en op welke wijze dat in het (BIM-)proces juridisch is geregeld. Dat belooft een mooie middag te worden met levendige discussies. Tot zien op 8 november bij deze BIMPraat.


Deze opinie is ook verschenen op de website van Het Nationaal BIM Platform. Aanmelden voor de BIMPraat kan online.

0

Klanten

Jouke Bijl is werkvoorbereider en projectbegeleider bij Bouwonderneming Stout

Het BIM Instituut heeft bouwonderneming Stout geïntroduceerd en op gang geholpen met het werken met BIM. Daarnaast heeft Bruno ondersteuning geboden bij een aantal projecten zoals Woonzorgcomplex Emmaus in Zoeterwoude.

Werkvoorbereider en projectbegeleider Jouke Bijl heeft de samenwerking met Bruno als erg prettig ervaren. “Zowel op zakelijk als privégebied heb ik Bruno leren kennen als een echte topper”, aldus Bijl. “Hij staat altijd voor je klaar, geen vraag is teveel en hij neemt altijd de tijd om dingen rustig uit te leggen. Bruno is voor mij een soort wandelende encyclopedie die op iedere vraag antwoord kan geven. Hij heeft mij de essentie van BIM bijgebracht, ofwel het in 3D integraal samenwerken tussen diverse disciplines. Het clashen (signaleren van afwijkingen) heb ik nu ook helemaal onder de knie. Mede dankzij Bruno hebben wij BIM in onze organisatie naar een hoger niveau gebracht en maken wij hier dagelijks gebruik van. Wij zijn ervan overtuigd dat BIM de toekomst is.”

0

Klanten

Diane van Herpen is BIM-projectleider bij Woningcorporatie Eigen Haard

 

Eigen Haard past BIM toe bij renovatie- en groot onderhoudsprojecten en bij nieuwbouw. Eigen Haard werkt nu aan de omslag om die modellen ook in het beheer en onderhoud van woningen te gebruiken. Namens Het BIM Instituut heeft Bruno de corporatie een aantal dagen training gegeven in de toepassing van het softwareprogramma Solibri. Daarnaast heeft Bruno kritisch meegelezen met de herziening van het BIM-protocol van de corporatie. Ook voor tussentijds advies weet Diane Bruno te vinden.

Diane van Herpen is enthousiast over het geleverde werk door Het BIM Instituut: “Bruno is voor mij een echte BIM-goeroe. Hij heeft een aanstekelijke bevlogenheid en is meesterlijk in de overdracht van kennis. Voor alles weet hij wel een treffende beeldspraak te vinden die zorgt voor beter begrip. Zijn gedrevenheid in combinatie met zijn tomeloze energie is niet altijd bij te benen. Af en toe moet je even op de rem trappen. Maar het mooie aan Bruno is dat hij dat waardeert. Het is fijn samenwerken met Bruno. Ik ben echt ’n fan.”

0

Leestafel

Op 8 november zal Bruno Bartelds namens Het BIM Instituut samen met advocaat en partner mr. Jacob Henriquez van advocatenkantoor Ploum spreken over juridische en technische raakvlakken in BIM-projecten op basis van concrete cases. 

De BIMPraat sessies van Het Nationaal BIM Platform worden maandelijks georganiseerd over een actueel en praktisch onderwerp. Een expert behandelt het thema en vragen van deelnemers. De bijeenkomsten zijn concreet en interactief en sluiten af met een borrel voor informeel contact met collega’s.

Voorbeeldcases
Tijdens deze BIMPraat komen zaken aan bod als de verdeling van verantwoordelijkheden van projectleiders versus BIM-regisseurs, maar ook de plichten van opdrachtgevers en aansprakelijkheden van aannemers. Aan de basis van de discussie staan twee reeds uitgevoerde BIM-projecten. Doel is dat deelnemers aan deze BIMPraat leren de risico’s van juridische conflicten in een BIM-project te verkleinen.

Case 1: Aanbesteden met BIM: wie is waarvoor verantwoordelijk?
Case 2: Projectleider versus BIM-regisseur en de relatie met de onderaannemers en leveranciers.

Interesse? Aanmelden kan via Het Nationaal BIM Platform.

0

Leestafel

Eind 2017 heb ik een gerenommeerde aannemer in de kop van Noord-Holland begeleid bij het optuigen van clashcontroles. Het bedrijf heeft dat destijds serieus aangepakt en de directie liet duidelijk zijn commitment zien door af te trappen.

Na de introductie en training met de software was het dan zover. De modellen werden gescreend. De focus lag op de leveranciers van de casco-onderdelen; de hoofddraagconstructie, het dak en de gevels. De BIM-coördinator/ BIM-regisseur van de aannemer heeft veel gevoel voor de materie en zocht ook zelf alles uit. Hij wilde niet alleen het kunstje kennen, maar ook de theorie erachter. De clashcontroles zijn dus zorgvuldig uitgevoerd. En daarna werden de onderdelen in productie gegeven. So far, so good.

Tot ik onlangs werd gebeld:

“Hey Bruno, met Maurice. Heb je even?”

“Ja hoor, wat speelt er?”

“Nou de eerste Kango is op het werk!!”

“Wat zeg je nou, Maurice? Hoe is dat gegaan?”

Al snel werd duidelijk dat de Kango niet had moeten komen. Wat was er gebeurd?  De uitvoerder moest een stalen balk monteren maar die paste niet in de daarvoor gereserveerde wandopening. Dus liet hij de opening wat ruimer hakken. Net op dat moment kwam Maurice op de bouw aan. En hij vroeg dus wat er aan de hand was. “Ja”, zei de uitvoerder. “De stalen balk is te lang. Maar het is bijna gefikst hoor.”

“Dat kan niet”, zei Maurice. “Weet je zeker dat je de juiste balk hebt gepakt.”

En hier gaat het mij nu om. Nee, het was niet de juiste balk. De uitvoerder had er gewoon niet bij stil gestaan dat het ook wel eens foutloos zou kunnen gaan. Hij is zo gewend aan (kleine) maatafwijkingen tussen de verschillende bouwdelen dat hij automatisch aangenomen had dat het nu ook zo was. En dus heeft hij direct het probleem aangepakt.

‘Het zal wel niet kloppen’

We hebben door de ervaringen uit het verleden een rotsvaste overtuiging dat het ‘toch wel niet zal kloppen’. BIM of niet. Probeer dat maar eens uit de routines te krijgen. Gelukkig was de BIM-coördinator er op tijd bij. De andere balk zou namelijk te kort geweest zijn voor de volgende wandopening. En dat is net even lastiger. Nog los van de installatievoorzieningen en dergelijke.

Kango-huur

De kern van het verhaal is dat we zo gewend zijn aan maatafwijkingen, dat we dat als normaal beschouwen. En dus helemaal niet schrikken van een maatafwijking, maar gewoon direct het probleem oplossen. Vanaf nu moeten we wennen dat alle onderdelen standaard wel foutloos passen. En gaan we het raar vinden als iets niet precies past. De uitgaven aan Kango-huur moeten omlaag. Sorry aan de Kango-verhuurders, maar waar gebimd wordt vallen spaanders. Van het gespaarde geld kunnen we dan weer BBQ-sets huren.


Deze column is ook geplaatst op Het Nationaal BIM Platform.

0

Leestafel

Een paar weken geleden sprak Leon van Berlo in Hotel New York in Rotterdam tijdens één van de roadshows van Kubus. Hij vergastte het publiek op, zoals hij zelf zei, op enkele ‘wellicht prikkelende zienswijzen’.

Een aantal stellingen en uitkomsten van het onderzoek van Van Berlo was inderdaad afwijkend van het huidige algemene beeld van BIM. Om er een paar te noemen:

 ● Werken in een Central model is nooit de bedoeling geweest.

 ● Werken in een Central model werkt meestal niet.

 ● Modellen graag zo leeg mogelijk. Data verbinden door de eigenaar van de informatie. Nog experimenteel.

 ● BIM-protocol? Meestal staat er een regeling in van hetgeen al geregeld is en even zo vaak staat er niet in wat wel geregeld moet worden. Aanvullend worden de projectleden bekneld door regelingewn die niet bij hen passen. Drie keer niks eigenlijk.



En tot slot:
 ● Laat je niet een standaardregeling opleggen onder het mom van ‘We moeten niet steeds het wiel uitvinden’. We moeten namelijk wel heel vaak het wiel uitvinden in projecten. Niet het fenomeen wiel moet worden uitgevonden, maar wel het wiel dat goed past op de gekozen of gewenste wijze van samenwerken in dit specifieke project. Het voorgeschreven wiel past meestal niet op alle projectkarretjes.

Van Berlo vindt het vervolgens belangrijk de BIM-protocollen kort en simpel te houden. De kern van zijn boodschap: BIM gaat over het uitwisselen van informatie. De informatie die uitgewisseld moet worden, is bedoeld voor een bepaalde gebruiker. Stem de inhoud van de IFC daar dus op af. Hoe eenvoudig wil je het hebben? En om te weten wat de ander nodig heeft, kun je dat het beste aan de betrokken partij vragen alvorens de IFC-export te maken. Ideetje?

 

BIM op basis van een businesscase
Om de toehoorders een extra hart onder de riem te steken liet Van Berlo de uitkomsten van een onderzoek zien waaruit bleek dat Nederland goed scoort op de BIM maturity schaal. Daarin werd niet heel ingewikkeld allerlei fictieve niveaus van BIM beoordeeld, maar heel eenvoudig de mate waarin gezamenlijk samengewerkt wordt op basis van open BIM.

Uit datzelfde onderzoek bleek dat Nederland die voorsprong heeft, en waarschijnlijk ook verder zal uitbouwen, omdat samenwerken met BIM hier gebeurt op basis van een gezonde businesscase. Dus niet omdat het van overheidswege is opgelegd. BIM heeft dus nut heeft voor (bijna) elke deelnemer. Bottom up versus top down.

Na krap één uur waren de belangrijkste vragen over BIM van een doeltreffend antwoord voorzien. En de dag was nog jong. Om eerlijk te zijn, had ik deze bijeenkomst bijna laten schieten om wat uurtjes zon op het strand mee te pikken. Die komen nog wel een keer. Dit is in the pocket.


* Maverick: een deskundige met een vaak eigen zienswijze, buitenbeentje.

0

Leestafel

Het BIM Instituut heeft dit jaar tien Solibri-cursussen gegeven aan medewerkers van De RuwBouw Groep. De ruim 80 cursisten werken voor diverse afdelingen waaronder advisering, voorbereiding, calculatie en engineering. De opleidingen passen in een grote operatie binnen De RuwBouw Groep om de aansturing van de hele informatiestroom (van aanvraag tot productie) te gaan uitvoeren met BIM.

BIM (Bouw Informatie Model) is een werkmethodiek waarbij in een bedrijf of binnen diverse disciplines in de bouwsector integraal wordt samengewerkt door in 3D-modellen. De RuwBouw Groep levert kalkzandsteen, breedplaatvloeren, kanaalplaatvloeren en prefab beton casco’s aan de bouwsector en is een bekende naam voor vrijwel elke aannemer. De onderneming steekt inmiddels veel tijd en energie in het ontwikkelen van ingangscontroles en uitgangscontroles van modellen en werkt daarbij met software van Solibri. De ontvangen modellen worden bij binnenkomst gecontroleerd op conformiteit met de BIM Basis ILS. En vervolgens worden de eigen modellen voor verzending naar klanten daar ook op gecontroleerd. Het streven is de voorbereidingstijd te verkorten en de leveringen altijd in één keer goed uit te voeren.

Kennisdocumenten

Ten behoeve van dit project is Het BIM Instituut gevraagd een rol te spelen bij het opleiden en trainen van de medewerkers. Hiertoe zijn al acht keer inmiddels Solibri basiscursussen gegeven en twee keer de cursus Solibri voor gevorderden. Dit zijn ééndaagse maatwerkcursussen. “Uit de evaluatie blijkt dat de cursussen goed zijn ontvangen”, zegt Bruno Bartelds van Het BIM Instituut die de opleiding ook verzorgt. “Een deel van de deelnemers ziet Solibri dan voor het eerst en anderen hebben wel eens met de viewer gestoeid. De cursisten leren hoe deze controles in Solibri moeten worden gedaan. De motor achter de BIM-implementatie bij De RuwBouw Groep is Albert Gils. Hij geeft voor elke nieuwe groep een korte inleiding over de visie van het bedrijf om het belang van BIM te onderstrepen. Inmiddels zijn binnen het bedrijf veel kennisdocumenten beschikbaar, die ook online beschikbaar zijn gesteld voor openbaar gebruik.”


Organisatie

Opleidingsspecialist Cadix organiseert de cursussen die worden gehouden in onder meer Drachten, Lelystad, Oosterhout en Utrecht. Soms vinden ze plaats in een van de vestigingen, soms in een cursuslocatie van Cadix in de buurt. De opleidingscyclus loopt in elk geval nog tot mei van dit jaar.

0

Leestafel

Het recente nieuws over de overname van Stabiplan door het Amerikaanse Trimble heeft me aangenaam verrast. Als het goed is, kunnen bedrijven in de installatiebranche in de nabije toekomst werken in BIM zoals BIM bedoeld is.

Het Nederlandse bedrijf Stabiplan ontwikkelt al jaren slimme software voor ontwerpende en uitvoerende installatiebedrijven. Maar ik was verrast dat een grootmacht als Trimble zijn oog had laten vallen op dit bedrijf uit Bodegraven. De verrassing was aangenaam omdat gebruikers van Stabiplan nu extra mogelijkheden hebben om diens software verder te integreren in de lijn met de visie van BIM.

Spagaat

Door de toenemende acceptatie van BIM zaten veel Stabiplan-gebruikers in een spagaat. Ze verwachten dat 3D-modellen worden gemaakt in IFC of Revit. En omdat Stabiplan in de aanloopfase van BIM (tot een jaar of vijf geleden) onvoldoende op BIM aanhaakte, zijn sommige bedrijven overgestapt op andere ontwerpsoftware. Toegegeven, met Revit kun je inderdaad prachtige 3D-modellen van installaties maken maar de keerzijde is wel dat je de bijzondere intelligentie in de software van Stabiplan verliest.

Hierdoor ontstond een onhandige mix van bedrijven die 2D ontwerpen in Stabiplan en die uitwerken in 3D met andere programma’s zoals Revit dus. Als reactie hierop hebben Stabiplan en Revit weliswaar al enige tijd een koppeling gebouwd voor de twee softwarepakketten. Maar desondanks zie ik in veel projecten waarin installateurs toch nog steeds worden geconfronteerd met de onhandige tweedeling tussen werken in 2D en 3D.

Schoonfamilie

Dat lijkt nu dus veranderd met de genoemde overname. Nu Stabiplan deel uit maakt van de grote koepel van Trimble ontstaan er (als het goed is) nieuwe mogelijkheden voor gebruikers. Trimble en Autodesk zijn nu via Stabiplan als het ware schoonfamilie geworden. Stabiplan is immers getrouwd met Autodesk Revit en is nu tevens een dochter van Trimble.

Deze nieuwe overname zorgt dus voor een uitgelezen kans om de uitwisselbaarheid van gegevens tussen de platformen van enerzijds Autodesk en anderzijds Construsoft en Trimble te verbeteren. Laten we hopen dat dit de achterliggende gedachte was van Trimble’s keuze voor Stabiplan. Want dan kunnen klanten, zoals gezegd, werken in BIM zoals BIM bedoeld is. Bovendien krijgen de bijzondere slimmigheden van Stabiplan nu extra overlevingskansen. Daar is de installatiebranche zeer bij gebaat.


Deze opinie is ook gepubliceerd als column op de website van Het Nationaal BIM Platform.

0

Projecten

De Yp is het nieuwe opleidingscentrum van Politie Haaglanden dat in Ypenburg door BAM Utiliteitsbouw gebouwd wordt. BrugVB heeft van BAM Utiliteitsbouw de opdracht gekregen het TO van de architect en constructeur in één model te integreren. In overleg met BAM Utiliteitsbouw werd het casco doorontwikkeld naar UO niveau. Ten behoeve van de werkvoorbereiding heeft BrugVB de 3D modellen van de leveranciers van het betoncasco gecontroleerd. Ten behoeve van de sparingscoördinatie heeft BrugVB de bouwkundige voorzieningen van de installaties opgenomen.

BVO

34.400 m2

Opdrachtgever

Politie Haaglanden

Architect

Architecten van Mourik

Bouwbedrijf

BAM Utiliteitsbouw Den Haag

Constructeur

Aronsohn Raadgevende Ingenieurs

Installateur

Croon TBI Techniek / ULC Verwarming

Start bouw

2010


Werkzaamheden
Modellen maken
3D gebouwmodel: TO en UO fase van BAM alternatief hoofddraagconstructie
Afgeleide documenten: 2D onderleggers uit UO Constructiemodel

Modellen beheren
Ontwerptoetsing
Integratie van deelontwerpen: bouwkundig, constructief
Ontwerpcoördinatie
Signaleren en analyseren van clashes en hiaten in deelontwerpen van ontwerpers en leveranciers
Bewaken van het verbetertraject van ontwerpers en leveranciers

Modellen gebruiken
Werkvoorbereiding
Wandenboekjes “Alvon wanden”






0

Projecten

In opdracht van Amaris Zorggroep heeft VDVZ Architecten een ontwerp gemaakt voor de vervangende nieuwbouw van een woonzorgcomplex met zelfstandige en onzelfstandige woonruimten. Het gebouw bestaat uit vier vleugels van verschillende hoogte. Onder het gebouw is een parkeergarage. BrugVB heeft in opdracht van VDVZ Architecten de VO tekeningen in een 3D-gebouwmodel verwerkt. Samen met de ontwerper en bouwkundig specialist van het architectenbureau is het VO-model naar DO-model doorontwikkeld. Uit het DO-model zijn de tekeningen ten behoeve van de bouwaanvraag gemaakt. Nadien zijn de ontwerpen van de constructeur en de installatie adviseur aan het bouwkundig model toegevoegd. BrugVB heeft een uitgebreide clash detectie uitgevoerd in dit integrale model. Naar aanleiding de gevonden clashes is het ontwerp nadien aangepast.

BVO

8.753 m2

Opdrachtgever

Amaris Zorggroep

Architect

VDVZ Architecten

Constructeur

Van Rossum Raadgevend ingenieursbureau

Installatie-adviseur

De Adviseurs


Werkzaamheden
Modellen maken
3D gebouwmodel: VO en DO fase
Afgeleide documenten: DO tekeningenset t.b.v. bouwaanvraag

Modellen beheren
Ontwerptoetsing
Integratie van deelontwerpen: bouwkundig, constructief, installatie
Ontwerpcoördinatie
Signaleren en analyseren van clashes en hiaten





0

PREVIOUS POSTSPage 2 of 5NEXT POSTS