Leestafel

De BIMPraat On Tour was donderdag 14 november bij Ploum advocaten & notarissen. Het advocatenkantoor was het podium voor een levendige discussie over BIM bij het aangaan van overeenkomsten en BIM bij het opleveren van projecten. Ook de nieuwe wetgeving ‘Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen’ (WKB), die per 1 januari 2021 van kracht wordt, deed het nodige stof opwaaien bij het onderdeel waarbij is gesproken over het aanleveren van ‘as-built documenten in BIM’ als onderdeel van de oplevering en hoe dit zich verhoudt met het opleverdossier uit de WKB. Bruno Bartelds van het BIM Instituut toonde zich hierbij een scherpe gesprekspartner van topadvocaat Jacob Henriquez.

Door Ed den Boer

De BIMPraat was verdeeld in twee delen en wederom doorspekt met geanonimiseerde praktijkvoorbeelden. De BIMPraat was als een duo-presentatie uitstekend opgebouwd. Bruno Bartelds, oprichter en eigenaar van Het BIM Instituut, schetste het praktijkvoorbeeld waarna Jacob Henriquez, topadvocaat Bouwrecht en partner bij Ploum, invulling en juridisch antwoord gaf op de vragen die Bartelds en de zaal veelvuldig stelden.

Aangaan van overeenkomsten

Bedrijven die samenwerken, sluiten een aannemingsovereenkomst waarin de afspraken worden vastgelegd. Deze overeenkomst kan onder meer worden opgesteld overeenkomstig vastgestelde eisen die donderdag in twee casussen werden geschetst.

Case1: een aannemingsovereenkomst waarbij de opdrachtgever (OG) het ontwerp aanlevert (UAV 2012)

Case2: een geïntegreerd contract (UAV-GC2005) waarbij OG als onderdeel van art. 5 Model Basisovereenkomst niet alleen een Programma van Eisen (PvE) aan de opdrachtnemer verstrekt maar bijvoorbeeld ook een Voorlopig Ontwerp (VO)


Hierna werden de verwachtingen van de aannemer en opdrachtgever met de zaal geïnventariseerd. Vervolgens werd aan de hand van een 2D detail en twee verschillende 3D uitwerkingen daarvan beoordeeld welke uitwerking het meeste aanleiding gaf voor een discussie over bijvoorbeeld de verrekening van meer- en minderwerk. Wat is de betekenis van de verstrekte informatie? Dat is de steeds terugkerende vraag.

Documenten ‘ter informatie’

Ook kwam de situatie aan bod wanneer een opdrachtgever tijdens de aanbestedingsfase het 3D-model (louter) ‘ter informatie’ of ‘ter indicatie’ verstrekt en bovendien verwijst naar 2D-tekeningen en het bestek. Wat mag je als aannemer of opdrachtnemer verwachten en wat zijn de juridische implicaties? “De verantwoordelijkheid voor de juistheid van verstrekte informatie ligt in principe altijd bij de verstrekker”, legde Henriquez uit. “De ontvanger mag erop rekenen dat die informatie juist en relevant is. Ook als die ‘ter info’ is verstrekt. In het twijfelgevallen kun je dat expliciet vragen. En als het dan niet wordt beaamd, doe je er verstandig aan om de informatie terug te sturen en duidelijk aan te geven dat je die informatie zult negeren omdat het kennelijk geen status heeft.”

Waarschuwingsplicht bij BIM

De verantwoordelijkheid op het juridische vlak is niet altijd direct duidelijk. Mocht je als betrokken partij echter een klaarblijkelijke fout in het BIM Model signaleren en deze niet melden, en achteraf blijkt dat hierdoor schade ontstaat, dan kun je hiervoor verantwoordelijk worden gesteld. Dit geldt voor alle betrokken partijen die in het proces data toevoegen in het ontwerp en project.

Oplevering van werk

Steeds vaker wordt door opdrachtgevers gevraagd om een As Built-model (bijvoorbeeld volgens de BIM-Basis-ILS) als revisiedocument op te leveren. Bruno Bartelds wordt als opzichter van het virtuele gebouw vaak gevraagd om zijn advies te geven. “Ik leg per fase vast wat is geleverd. Allereerst check ik de vragen en verwachtingen die opdrachtgevers hierbij hebben over datgene wat zij bestellen. Daarna wordt beoordeeld of het geleverde model die informatie bevat. En tenslotte hoe dit wordt aangetoond. Belangrijk hierbij is dat opdrachtgever moet aangeven met welk doel hij het As Built-model wil gebruiken en tot welk niveau dit proces moet worden ondersteund door het geleverde As Built-model”. Wanneer dit onduidelijk is, moet de aannemer dit vragen en vervolgens helder in de overeenkomst vastleggen. Het gebruik van een ILS is vaak een goed begin.

Wet Kwaliteitsborging voor bouwen

Deze nieuwe wetgeving Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen gaat ‘pas’ per 1 januari 2021 in, maar is nu al reden voor veel vragen en ophef over het ‘opleverdossier’. Tijdens de BIMPraat werd artikel 7:757a Burgerlijk Wetboek uitgelicht. De impact van deze wetgeving is per 1 januari 2021 direct voelbaar voor aannemers omdat hiervoor geen overgangsrecht geldt. Een lastige en kostbare opgave als je bedenkt dat deze extra leveringsinspanning in lopende projecten niet is verrekend en de aannemer wel wordt gehouden aan deze wet. Commentaar was er dan ook dat er in december 2020 hoogstwaarschijnlijk heel veel projecten zullen worden opgeleverd om deze leveringsplicht te ontlopen. Het is aannemelijk dat het materialenpaspoort hierbij straks wettelijk zal worden voorgeschreven, zoals ook besproken in de vorige BIMPraat over het materialenpaspoort van Madaster.

Conclusies

Afspraken maken is nog steeds een kwestie van goed naar elkaar luisteren en duidelijk communiceren. Wat verwacht de ontvangende partij aan informatie van de leverende partij. De opdrachtgever doet er hierin als vragende partij goed aan om duidelijkheid te scheppen en is mogelijk aansprakelijk als dit niet (op de juiste wijze) gebeurt. Wie verantwoordelijk, en wellicht zelfs aansprakelijk is, blijft altijd voer voor juristen. Juridische geschillen voorkomen blijft de uitdaging. Een belangrijk advies is dan ook regelmatig met elkaar in gesprek te gaan onder het genot van een kop koffie … en vergeet niet om uw raadsman uit te nodigen.

Dit was de laatste BIMPraat van 2019. De eerstvolgende BIMPraat is op 30 januari 2020 en gaat over BIM op de bouwplaats.

Kijk hier voor meer informatie.

0

Klanten

Wouter Langendijk is adviseur/acquisiteur bij steenfabriek de Rijswaard voor de regio West-Nederland.

Steenfabriek De Rijswaard uit Aalst levert sinds 1900 bakstenen voor de woning- en utiliteitsbouw. In deze hoedanigheid verleent het bedrijf ook advies aan architecten en aannemers. Onder deze beroepsgroepen is BIM steeds meer ingeburgerd en dus had De Rijswaard behoefte aan algemene informatie over BIM. Het BIM Instituut heeft die wens ingevuld met een kennissessie voor het Gelderse bedrijf.

Langendijk kwam na een korte zoekopdracht via Google uit bij Het BIM Instituut. De medewerkers van de verkoop- en acquisitieafdeling van het bedrijf waren aanwezig bij de informatiesessie. Vooraf hebben Bruno en Wouter kort de verwachtingen en wensen van De Rijswaard voor de sessie in beeld gebracht. “Hiermee vulde Bruno het programma zelf moeiteloos op maat van De Rijswaard in”, zegt Langendijk. “Wij hebben er zo zelf verder geen omkijken meer naar gehad. Dat heb ik als erg fijn ervaren.”

Concreet en duidelijk

De informatiesessie als geheel is ook als zeer positief ervaren. “Je kunt goed merken dat Bruno over veel technische kennis beschikt”, vertelt Langendijk. “Het is ook fijn dat hij zelf uit de bouwwereld komt. Dit maakte de sessie zo concreet mogelijk. Hij heeft zijn verhaal verder ondersteund met duidelijke Powerpoint-slides. In één ochtend heeft hij ons zeer duidelijk uitgelegd wat BIM inhoudt. Dit gaat ons erg helpen.”

Als De Rijswaard in de toekomst nog de wens heeft naar verdere verdieping over BIM, krijgt Bruno zonder twijfel weer een telefoontje van Langendijk. Ook beveelt hij Bruno aan bij partijen die hun kennis over BIM op een gedegen manier willen verbreden. “100 procent zeker.”

+++

Het BIM Instituut helpt bedrijven vaker met informatie, trainingen en workshops op het gebied van BIM. Lees hier over de diensten van het BIM Instituut.

0